Κάθε επιχείρηση αποκτά σταδιακά μια μικρή συλλογή από παλιό τεχνολογικό εξοπλισμό. Laptop που αντικαταστάθηκαν, κινητά που δεν χρησιμοποιούνται, οθόνες, routers, εκτυπωτές και περιφερειακά μπορεί να καταλήξουν σε μια αποθήκη με τη σκέψη ότι «ίσως χρειαστούν κάποτε». Συχνά όμως παραμένουν εκεί για χρόνια, μέχρι να θεωρηθούν εντελώς άχρηστα.
Αυτό το σημείο είναι σημαντικό για το ESG, γιατί ο ηλεκτρονικός εξοπλισμός δεν είναι ένα συνηθισμένο απόρριμμα. Περιέχει διαφορετικά υλικά, εξαρτήματα και πρώτες ύλες που μπορούν σε πολλές περιπτώσεις να επαναχρησιμοποιηθούν ή να ανακτηθούν. Παράλληλα, χρειάζεται σωστή διαχείριση όταν φτάσει πραγματικά στο τέλος της ζωής του.
Η πρώτη ερώτηση επομένως δεν πρέπει να είναι «πού θα το πετάξουμε;». Πρέπει να είναι αν χρειάζεται πράγματι να πεταχτεί.
Ένα laptop που δεν καλύπτει πλέον τις ανάγκες ενός designer ή ενός developer μπορεί να λειτουργεί απολύτως ικανοποιητικά για έναν εργαζόμενο που χρησιμοποιεί κυρίως email, browser και εφαρμογές γραφείου. Αντί να αντικατασταθούν όλες οι συσκευές με τον ίδιο ρυθμό, η εταιρεία μπορεί να επανεξετάζει πού χρειάζεται πραγματικά υψηλότερη απόδοση.
Αυτό επεκτείνει τη διάρκεια ζωής του εξοπλισμού και μειώνει παράλληλα τις νέες αγορές. Δεν πρόκειται απλώς για περιβαλλοντική επιλογή. Μπορεί να έχει άμεσο οικονομικό όφελος.
Η επισκευή είναι μία ακόμη δυνατότητα που συχνά παραβλέπεται. Μια μπαταρία που έχει χάσει την απόδοσή της, ένας μικρότερος αποθηκευτικός χώρος ή ένα εξάρτημα που χρειάζεται αντικατάσταση δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι ολόκληρη η συσκευή πρέπει να αποσυρθεί.
Σε αρκετές περιπτώσεις, μια μικρή αναβάθμιση μπορεί να προσθέσει σημαντικό χρόνο χρήσης. Για αυτό, το κόστος επισκευής αξίζει να συγκρίνεται με το πραγματικό κόστος μιας νέας αγοράς και όχι να απορρίπτεται αυτόματα.
Υπάρχει βέβαια ένα σημείο όπου η συντήρηση παύει να έχει νόημα. Ένα πολύ παλιό σύστημα μπορεί να παρουσιάζει συνεχείς βλάβες, να μην υποστηρίζει σύγχρονο λογισμικό ή να δημιουργεί ζητήματα ασφάλειας. Εκεί η αντικατάσταση μπορεί να αποτελεί την πιο λογική λύση.
Η σωστή ESG προσέγγιση δεν σημαίνει ότι μια επιχείρηση κρατά όλες τις συσκευές όσο περισσότερο γίνεται. Σημαίνει ότι αποφεύγει την πρόωρη αντικατάσταση όταν δεν υπάρχει πραγματική ανάγκη.
Σημαντικό ρόλο παίζει και ο τρόπος αγοράς. Αν μια εταιρεία γνωρίζει ότι θα χρειαστεί έναν υπολογιστή για αρκετά χρόνια, η δυνατότητα επισκευής και αναβάθμισης μπορεί να αποτελεί κριτήριο από την πρώτη ημέρα. Ένα προϊόν που επιτρέπει ευκολότερη αντικατάσταση εξαρτημάτων μπορεί να αποκτήσει μεγαλύτερη συνολική αξία σε βάθος χρόνου.
Το ίδιο ισχύει για την ποιότητα. Μια φθηνότερη συσκευή που χρειάζεται αντικατάσταση πολύ γρηγορότερα δεν είναι απαραίτητα η οικονομικότερη επιλογή. Το συνολικό κόστος πρέπει να υπολογίζει τη διάρκεια ζωής, τη συντήρηση και την πιθανότητα επαναχρησιμοποίησης.
Όταν μια συσκευή δεν χρειάζεται πλέον εσωτερικά, υπάρχει και η δυνατότητα δεύτερης ζωής. Αν είναι σε καλή κατάσταση, μπορεί να μεταπωληθεί, να δοθεί σε συνεργάτες ή εργαζομένους όπου αυτό είναι κατάλληλο ή να αξιοποιηθεί μέσα από προγράμματα δωρεάς.
Πριν συμβεί αυτό, όμως, υπάρχει ένα ιδιαίτερα σημαντικό θέμα: τα δεδομένα.
Ένας παλιός υπολογιστής ή ένα κινητό μπορεί να περιέχει εταιρικά αρχεία, passwords, emails και προσωπικές πληροφορίες. Η διαγραφή μερικών φακέλων δεν αποτελεί επαρκή διαδικασία πριν μια συσκευή αλλάξει χέρια.
Η εταιρεία χρειάζεται σαφή πολιτική για ασφαλή διαγραφή δεδομένων και, όπου απαιτείται, καταστροφή ή σωστή διαχείριση των αποθηκευτικών μέσων. Έτσι, η περιβαλλοντική διαχείριση συνδέεται άμεσα και με την κυβερνοασφάλεια.
Όταν ο εξοπλισμός δεν μπορεί πλέον να επαναχρησιμοποιηθεί, τότε έρχεται η ανακύκλωση. Και εδώ χρειάζεται προσοχή, γιατί τα ηλεκτρονικά απόβλητα δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται όπως τα κοινά απορρίμματα.
Η συνεργασία με κατάλληλους φορείς συλλογής και ανακύκλωσης βοηθά ώστε τα διαφορετικά υλικά να οδηγηθούν στη σωστή διαδικασία. Παράλληλα, η επιχείρηση μπορεί να διατηρεί καταγραφή του εξοπλισμού που αποσύρει και του τρόπου με τον οποίο διαχειρίστηκε.
Αυτό γίνεται ιδιαίτερα χρήσιμο όσο μεγαλώνει μια εταιρεία. Χωρίς ένα απλό asset register, είναι εύκολο να χαθεί η εικόνα του πόσες συσκευές υπάρχουν, πού βρίσκονται και πόσο παλιές είναι.
Μια οργανωμένη καταγραφή μπορεί να δείξει ποια μηχανήματα πλησιάζουν στο τέλος της χρήσης τους και να βοηθήσει την επιχείρηση να προγραμματίζει τις αντικαταστάσεις. Έτσι, αποφεύγονται τόσο οι πρόωρες αγορές όσο και οι ξαφνικές μαζικές ανάγκες.
Η διαχείριση του εταιρικού εξοπλισμού δείχνει και κάτι ευρύτερο για τη βιωσιμότητα. Δεν αφορά μόνο μεγάλες αλλαγές σε εργοστάσια ή ενεργειακές εγκαταστάσεις. Υπάρχει και στις πιο απλές καθημερινές αποφάσεις.
Χρειάζεται πραγματικά καινούριο laptop ή μπορεί να αναβαθμιστεί το υπάρχον; Υπάρχει τρόπος να αξιοποιηθεί αλλού μια παλιά οθόνη; Έχουν διαγραφεί σωστά τα δεδομένα πριν δοθεί μια συσκευή; Ξέρουμε πού καταλήγει ο εξοπλισμός που αποσύρουμε;
Καμία από αυτές τις ερωτήσεις δεν φαίνεται ιδιαίτερα εντυπωσιακή. Όταν όμως επαναλαμβάνονται σε δεκάδες ή εκατοντάδες συσκευές, δημιουργούν σημαντική διαφορά.
Για αυτό, η πιο βιώσιμη συσκευή δεν είναι απαραίτητα η νεότερη.
Πολλές φορές είναι απλώς εκείνη που καταφέρνουμε να χρησιμοποιήσουμε σωστά για περισσότερο χρόνο και να διαχειριστούμε υπεύθυνα όταν πραγματικά δεν τη χρειαζόμαστε πια.
