Σε μια επαγγελματική συνάντηση μπορεί να βρίσκονται άνθρωποι που ξεκίνησαν την καριέρα τους πριν από τριάντα χρόνια και άλλοι που εργάζονται μόλις λίγους μήνες. Κάποιοι έζησαν τη μετάβαση από το χαρτί στους υπολογιστές, ενώ άλλοι δεν γνώρισαν ποτέ έναν κόσμο χωρίς internet. Όλοι όμως καλούνται να συνεργαστούν, να πάρουν αποφάσεις και να πετύχουν κοινούς στόχους. Αυτή η συνύπαρξη αποτελεί μια ενδιαφέρουσα πλευρά της σύγχρονης εργασίας.
Η ηλικιακή ποικιλομορφία δεν αφορά απλώς την παρουσία διαφορετικών ηλικιών μέσα σε μια εταιρεία. Αφορά τον τρόπο με τον οποίο διαφορετικές εμπειρίες, γνώσεις και επαγγελματικές διαδρομές μπορούν να λειτουργήσουν συμπληρωματικά. Είναι επίσης ένα σημαντικό κομμάτι της κοινωνικής διάστασης του ESG, η οποία εξετάζει μεταξύ άλλων τις ίσες ευκαιρίες και τη δίκαιη μεταχείριση των εργαζομένων.
Συχνά, η συζήτηση γύρω από τις γενιές περιορίζεται σε στερεότυπα. Οι νεότεροι παρουσιάζονται ως περισσότερο εξοικειωμένοι με την τεχνολογία, ενώ οι μεγαλύτεροι ως πιο έμπειροι αλλά λιγότερο ευέλικτοι. Στην πραγματικότητα, τέτοιες γενικεύσεις δεν περιγράφουν απαραίτητα τις ικανότητες ενός ανθρώπου. Η ηλικία δεν καθορίζει από μόνη της ούτε την προσαρμοστικότητα ούτε την επαγγελματική αξία.
Αυτό που μπορεί να κάνει τη διαφορά είναι η δυνατότητα ανταλλαγής γνώσεων. Ένας εργαζόμενος με πολυετή εμπειρία μπορεί να αναγνωρίζει γρήγορα ένα επιχειρηματικό πρόβλημα επειδή έχει αντιμετωπίσει παρόμοιες καταστάσεις. Ένας νεότερος συνάδελφος μπορεί να προτείνει μια διαφορετική προσέγγιση ή να γνωρίζει ένα εργαλείο που απλοποιεί τη διαδικασία. Όταν υπάρχει πραγματική συνεργασία, η εμπειρία και οι νέες ιδέες δεν χρειάζεται να ανταγωνίζονται.
Μια ενδιαφέρουσα πρακτική είναι το reverse mentoring. Σε αντίθεση με το παραδοσιακό mentoring, όπου ένας έμπειρος εργαζόμενος καθοδηγεί κάποιον νεότερο, η διαδικασία μπορεί να λειτουργεί και αντίστροφα. Ένας νεότερος επαγγελματίας μπορεί να μοιραστεί γνώσεις γύρω από νέα ψηφιακά εργαλεία, ενώ παράλληλα να αποκτήσει πολύτιμη εμπειρία σε θέματα διοίκησης, επικοινωνίας ή διαχείρισης κρίσεων.
Το ουσιαστικό όφελος βρίσκεται στην αμφίδρομη μάθηση. Κανένας εργαζόμενος δεν γνωρίζει τα πάντα και κανείς δεν σταματά να έχει δυνατότητες ανάπτυξης επειδή βρίσκεται σε ένα συγκεκριμένο στάδιο της καριέρας του.
Ωστόσο, η ηλικιακή ποικιλομορφία μπορεί να δημιουργήσει και προκλήσεις. Διαφορετικοί άνθρωποι ενδέχεται να έχουν διαφορετικές προτιμήσεις στην επικοινωνία, διαφορετικές προσδοκίες από την εργασία ή διαφορετική προσέγγιση απέναντι στην αλλαγή. Αν αυτές οι διαφορές αντιμετωπίζονται με προκατάληψη, μπορούν να προκαλέσουν ένταση αντί να δημιουργήσουν αξία.
Για αυτό, η διοίκηση χρειάζεται να διαμορφώνει ένα περιβάλλον όπου η αξιολόγηση βασίζεται στις πραγματικές δεξιότητες και στην απόδοση. Ένας εργαζόμενος δεν πρέπει να θεωρείται λιγότερο ικανός να μάθει μια νέα τεχνολογία επειδή είναι μεγαλύτερος. Αντίστοιχα, ένας νεότερος επαγγελματίας δεν πρέπει να αποκλείεται από σημαντικές ευθύνες μόνο επειδή δεν διαθέτει πολλά χρόνια προϋπηρεσίας.
Σημαντικό ρόλο παίζει και η πρόσβαση στην εκπαίδευση. Τα προγράμματα ανάπτυξης δεξιοτήτων δεν χρειάζεται να απευθύνονται αποκλειστικά σε όσους βρίσκονται στην αρχή της καριέρας τους. Η τεχνολογία, οι αγορές και οι επιχειρηματικές διαδικασίες εξελίσσονται διαρκώς. Επομένως, η δυνατότητα συνεχούς μάθησης πρέπει να αποτελεί επιλογή για όλους.
Η ίδια λογική ισχύει και στις προσλήψεις. Μια επιχείρηση που αναζητά συνεχώς μόνο συγκεκριμένες ηλικιακές ομάδες μπορεί να περιορίζει χωρίς λόγο τη δεξαμενή διαθέσιμων ταλέντων. Η εμπειρία ενός μεγαλύτερου υποψηφίου μπορεί να είναι εξίσου χρήσιμη με την εξοικείωση ενός νεότερου με διαφορετικά εργαλεία και τρόπους εργασίας.
Στο πλαίσιο του ESG, η ηλικιακή συμπερίληψη αποκτά αξία όταν μετατρέπεται σε συγκεκριμένη πρακτική. Η εταιρεία μπορεί να εξετάζει αν οι ευκαιρίες εκπαίδευσης, εξέλιξης και συμμετοχής κατανέμονται δίκαια. Μπορεί επίσης να αξιολογεί κατά πόσο οι διαδικασίες επιλογής και προαγωγής ενθαρρύνουν πραγματικά τη συμμετοχή ανθρώπων με διαφορετικές επαγγελματικές διαδρομές.
Δεν χρειάζεται κάθε επιχείρηση να δημιουργήσει ένα μεγάλο πρόγραμμα για να ξεκινήσει. Μια ομάδα μπορεί να οργανώσει κοινές εκπαιδεύσεις, να ενθαρρύνει τη συνεργασία εργαζομένων με διαφορετική εμπειρία και να δημιουργήσει περισσότερες ευκαιρίες ανταλλαγής γνώσεων. Το σημαντικό είναι να μη θεωρεί ότι η μάθηση κινείται μόνο από τον μεγαλύτερο προς τον μικρότερο.
Υπάρχει και μια ευρύτερη επιχειρηματική διάσταση. Οι πελάτες μιας εταιρείας δεν ανήκουν όλοι στην ίδια ηλικιακή ομάδα. Έχουν διαφορετικές ανάγκες, συνήθειες και προσδοκίες. Μια ομάδα που περιλαμβάνει διαφορετικές οπτικές μπορεί να εντοπίζει ζητήματα τα οποία ένα πιο ομοιογενές περιβάλλον ενδέχεται να παραβλέψει.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η παρουσία διαφορετικών γενεών εγγυάται καλύτερες αποφάσεις. Χρειάζεται κατάλληλη διοίκηση, ανοιχτή επικοινωνία και πραγματική διάθεση συνεργασίας. Χωρίς αυτές τις προϋποθέσεις, η ποικιλομορφία μπορεί να παραμείνει απλώς ένα χαρακτηριστικό του προσωπικού.
Η κοινωνική πλευρά του ESG δεν περιορίζεται στις πολιτικές που αναγράφονται σε μια εταιρική παρουσίαση. Φαίνεται στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται οι άνθρωποι, στις ευκαιρίες που τους δίνονται και στο κατά πόσο αισθάνονται ότι η γνώμη τους έχει πραγματική αξία.
Μια επιχείρηση δεν χρειάζεται να επιλέξει ανάμεσα στην εμπειρία και στις νέες ιδέες. Μπορεί να δημιουργήσει τις συνθήκες ώστε να αξιοποιεί και τις δύο.
Γιατί τελικά, το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα δεν βρίσκεται στο πόσο νέος ή έμπειρος είναι ένας εργαζόμενος, αλλά στο πόσα μπορούν να πετύχουν άνθρωποι διαφορετικών ηλικιών όταν μαθαίνουν και συνεργάζονται πραγματικά μεταξύ τους.
